Informator

Twarz jak dzieło sztuki

lipiec 03, 2020
Nie do wiary, co można zrobić ze swoją twarzą.
Kalendarium

Kalendarium Radia Istebna 2 lipiec

lipiec 02, 2020
Zdarzyło się...
Kalendarium

Kalendarium Radia Istebna - 29 czerwiec

czerwiec 29, 2020
Wydarzyło się...
LITERATURA - Receznje

Anna Kamińska "Simona. Opowieść o niezwyczajnym życiu Simony Kossak"

czerwiec 29, 2020
Piękna. W swojej prostocie, nie doszukiwaniu się i skupianiu na skandalach, opowieść o niezwykłej kobiecie, postaci niejednoznacznej tak w świecie nauki jak i w środowisku, w którym żyła.
Kalendarium

Kalendarium Radia Istebna - 22 czerwiec

czerwiec 22, 2020
Wydarzyło się...
Poezja

Robert Frost - Droga nie wybrana

czerwiec 22, 2020
Dwie drogi w żółtym lesie szły w dwie różne strony:Żałując, że się nie da jechać dwiema narazI być jednym podróżnym, stałem, zapatrzonyW głąb pierwszej z dróg, aż po jej zakręt oddalony,Gdzie widok niknął w gęstych krzakach i konarach;

„Harnasie”- Karol Szymanowski

9 kwietnia 1938 w Teatrze Wielkim w Poznaniu odbyła się polska premiera baletu „Harnasie” Karola Szymanowskiego.

Utwór jest pokłosiem częstych wizyt Szymanowskiego w Zakopanem oraz panującej w środowisku inteligencji młodopolskiej chłopomanii. Pomysł na balet o tematyce góralskiej zrodził się w 1923 roku na weselu pisarza Jerzego Rytarda, przyjaciela kompozytora, z góralką Heleną Gąsienicą-Roj. Szymanowski był na nim drużbą i uczestniczył w wieloetapowych obrzędach, m.in. w zapraszaniu gości. Rozmachem i rozgłosem wesele to dorównywało słynnemu weselu poety Lucjana Rydla z Jadwigą Mikołajczykówną, opisanemu przez Stanisława Wyspiańskiego w dramacie Wesele.

Także w Harnasiach pojawia się motyw wesela góralskiego. Młoda góralka szykuje się do zamążpójścia, na krótko przed ślubem poznaje jednak górala, który wyznaje jej miłość (Obraz I). Okaże się on harnasiem, który z bandą zbójników porwie ją z wesela (Obraz II). Opowieść kończy się szczęściem zakochanych, przeżywających miłość na tle malowniczych górskich pejzaży, w otoczeniu zbójników (Obraz III).

Przeznaczone na tenor solo, chór mieszany i orkiestrę Harnasie powstały według scenariusza Rytarda, kompozytor wprowadził jednak do libretta liczne poprawki, konsultował też pomysły z Jarosławem Iwaszkiewiczem. Tematyka podhalańska obecna jest nie tylko w warstwie dramatycznej, ale i w muzyce. Szymanowski opracował kilka melodii góralskich, m.in. W murowanej piwnicy. Nie jest to pierwszy utwór Szymanowskiego wykorzystujący folklor Podhala, Harnasie są jednak kulminacją okresu „narodowo-folklorystycznego” w twórczości kompozytora, łączącego muzykę ludową z wyrafinowaną modernistyczną harmonią.

Góralskość muzyki i tematyki Harnasiów łączy się z inspiracją baletami Strawińskiego, przede wszystkim ich nowatorską rytmiką. Szymanowski zetknął się z Baletami Rosyjskimi Diagilewa już w 1912 roku, szybko poznał Święto wiosny, Ognistego ptaka i Pietruszkę.

Praca nad baletem trwała osiem lat, partytura Harnasiów została ukończona w 1931 roku. W trakcie pracy nad utworem Szymanowski miał mieszane uczucia, euforia przeplatała się ze znudzeniem i brakiem wiary w sensowność przedsięwzięcia. Ostatecznie uznał dzieło za istotne dla polskiej muzyki, a wykonania zagraniczne potwierdziły zainteresowanie publiczności międzynarodowej. Premiera Harnasiów odbyła się w Pradze w 1935 roku, rok później balet wystawiła Opera Paryska w choreografii Serge’a Lifara. Był to wielki tryumf kompozytora niecały rok przed śmiercią. Premiery polskiej w Poznaniu w 1938 roku już nie dożył.

https://m.youtube.com/watch?v=G2mi9csQGeI

Informacje udostępnione za pozwoleniem: Podhalanie, Awit Szubert oraz - Wikimedia Commons

 

 

Komentuj

Zaloguj się, by skomentować