Informator

Uroczyste wręczenie Nagrody Nobla dla Tokarczuk

grudzień 10, 2019
Tym razem zapraszamy do obejrzenia fragmentu z wręczenia medalu Oldze Tokarczuk
Kalendarium

Uroczysta gala i wręczenie nagrody

grudzień 10, 2019
Dzisiaj na uroczystej gali po godzinie 16.30 złoty medal i dyplom przekaże Oldze Tokarczuk król Szwecji Karol XVI Gustaw.
Informator

Mowa noblowska Olgi Tokarczuk

grudzień 09, 2019
"Coś jest ze światem nie tak"
Kalendarium

Kalendarium Radia Istebna - 5 grudzień

grudzień 05, 2019
Zdarzłyo się...
Rzeźba

Dziedzictwo Dłuta

grudzień 02, 2019
Z ojca na syna, z syna na młode pokolenie przekazywana jest trudna sztuka rzeby w drewnie.
Informator

Sztuka Jana Wałacha na tle działalności i piśmiennictwa Jerzego Warchałowskiego

listopad 30, 2019
Wciągająca opowieść o relacji mecenas - artysta.

„Harnasie”- Karol Szymanowski

9 kwietnia 1938 w Teatrze Wielkim w Poznaniu odbyła się polska premiera baletu „Harnasie” Karola Szymanowskiego.

Utwór jest pokłosiem częstych wizyt Szymanowskiego w Zakopanem oraz panującej w środowisku inteligencji młodopolskiej chłopomanii. Pomysł na balet o tematyce góralskiej zrodził się w 1923 roku na weselu pisarza Jerzego Rytarda, przyjaciela kompozytora, z góralką Heleną Gąsienicą-Roj. Szymanowski był na nim drużbą i uczestniczył w wieloetapowych obrzędach, m.in. w zapraszaniu gości. Rozmachem i rozgłosem wesele to dorównywało słynnemu weselu poety Lucjana Rydla z Jadwigą Mikołajczykówną, opisanemu przez Stanisława Wyspiańskiego w dramacie Wesele.

Także w Harnasiach pojawia się motyw wesela góralskiego. Młoda góralka szykuje się do zamążpójścia, na krótko przed ślubem poznaje jednak górala, który wyznaje jej miłość (Obraz I). Okaże się on harnasiem, który z bandą zbójników porwie ją z wesela (Obraz II). Opowieść kończy się szczęściem zakochanych, przeżywających miłość na tle malowniczych górskich pejzaży, w otoczeniu zbójników (Obraz III).

Przeznaczone na tenor solo, chór mieszany i orkiestrę Harnasie powstały według scenariusza Rytarda, kompozytor wprowadził jednak do libretta liczne poprawki, konsultował też pomysły z Jarosławem Iwaszkiewiczem. Tematyka podhalańska obecna jest nie tylko w warstwie dramatycznej, ale i w muzyce. Szymanowski opracował kilka melodii góralskich, m.in. W murowanej piwnicy. Nie jest to pierwszy utwór Szymanowskiego wykorzystujący folklor Podhala, Harnasie są jednak kulminacją okresu „narodowo-folklorystycznego” w twórczości kompozytora, łączącego muzykę ludową z wyrafinowaną modernistyczną harmonią.

Góralskość muzyki i tematyki Harnasiów łączy się z inspiracją baletami Strawińskiego, przede wszystkim ich nowatorską rytmiką. Szymanowski zetknął się z Baletami Rosyjskimi Diagilewa już w 1912 roku, szybko poznał Święto wiosny, Ognistego ptaka i Pietruszkę.

Praca nad baletem trwała osiem lat, partytura Harnasiów została ukończona w 1931 roku. W trakcie pracy nad utworem Szymanowski miał mieszane uczucia, euforia przeplatała się ze znudzeniem i brakiem wiary w sensowność przedsięwzięcia. Ostatecznie uznał dzieło za istotne dla polskiej muzyki, a wykonania zagraniczne potwierdziły zainteresowanie publiczności międzynarodowej. Premiera Harnasiów odbyła się w Pradze w 1935 roku, rok później balet wystawiła Opera Paryska w choreografii Serge’a Lifara. Był to wielki tryumf kompozytora niecały rok przed śmiercią. Premiery polskiej w Poznaniu w 1938 roku już nie dożył.

https://m.youtube.com/watch?v=G2mi9csQGeI

Informacje udostępnione za pozwoleniem: Podhalanie, Awit Szubert oraz - Wikimedia Commons

 

 

Komentuj

Zaloguj się, by skomentować